Wzory przemysłowe część 2 – ochrona produktów

Zapraszamy do lektury 2 części artykułu poświęconego wzorom przemysłowym, w którym m. in. opiszemy jakie warunki musi spełnić utwór, aby uzyskać ochronę oraz jakie jego cechy sprawią, że nie uzyska on ochrony. Przeanalizujemy również regulacje prawne oraz procedurę krajową w Polsce.

Jeśli jeszcze nie przeczytałeś 1 części artykułu o wzorach przemysłowych to zachęcamy to zapoznania się z nią pod tym linkiem https://wynalazca.tv/wzory-przemyslowe-czesc-1-informacje-ogolne/

A jeśli już wiesz, że potrzebujesz pomocy w uzyskaniu ochrony na swój pomysł lub utwór to zapraszamy do kontaktu: kontakt@wynalazca.tv

Rejestracja wzoru przemysłowego

Aby dokonać rejestracji wzoru przemysłowego i tym samym był on poddany ochronie – musi on spełniać określone specyficzne wymogi, które są zawarte w ustawie „Prawo własności przemysłowej”. Inaczej mówiąc, są to określone warunki, które pozwalają stwierdzić czy w danym przypadku w ogóle mamy do czynienia ze wzorem przemysłowym. Pozytywna ocena wystąpienia określonych ustawą warunków, potwierdza zdolność do jego rejestracji i ochrony.

Nowość

Pierwszym z warunków do spełnienia podczas wystąpienia o ochronę wzoru przemysłowego jest przesłanka NOWOŚCI. Zgodnie z ustawą wzór przemysłowy jest uważany za nowy, jeżeli przed datą, według której oznaczane jest pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został upubliczniony przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób. Wzór zostanie uznany za identyczny, a tym samym nie uzyska ochrony, gdy podczas porównania jego wygląd zewnętrzny będzie identyczny, jak wzoru udostępnionego wcześniej albo będą różnić się one tylko nieistotnymi szczegółami. Różnice muszą dotyczyć cech istotnych. Wzór uważa się za nieudostępniony publicznie, jeżeli nie mógł dotrzeć do wiadomości osób zajmujących się tą branżą, której wzór dotyczy.

Ustawa przewiduje jednak przypadki, w których ujawnienie wzoru przemysłowego nie będzie wpływało na przesłankę nowości. Pierwszy to ujawnienie wzoru osobie trzeciej, która w dosłowny sposób została zobowiązana do zachowania poufności np. poprzez zawarcie umowy zawierającą klauzulę poufności. Kolejna sytuacja to możliwość ujawnienia wzoru przez twórcę, jego następcę prawnego lub przez osobę trzecią (za zgodą uprawnionego), dokonaną w ciągu 12 miesięcy przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji. Taka sytuacja jest określana jako grace period i umożliwia np. zbadanie potencjału rynkowego wzorów przed podjęciem decyzji o ochronie. Nowy wzór przemysłowy może także zostać ujawniony w wyniku nadużycia (np. groźby, przemocy czy wprowadzania w błąd) popełnionego wobec twórcy lub jego następcy prawnego, jeżeli nastąpiło to w okresie 12 miesięcy przed datą zgłoszenia.

Jednak mimo wszystko, biorąc pod uwagę potencjalne ryzyko utraty „statusu” nowości zalecane jest nieujawniane wzoru przez zgłoszeniem.

Indywidualny charakter

Drugim warunkiem decydującym o przyznaniu ochrony zgłoszonemu wzorowi przemysłowemu jest jego INDYWIDUALNY CHARAKTER. Jak podaje ustawa wzór przemysłowy będzie odznaczał się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo. Miarą określenia indywidualnego charakteru jest ogólne wrażenie wywołane u użytkownika, który w orzecznictwie postrzegany jest jako osoba nieposiadająca wiedzy specjalistycznej, ale będąca poinformowaną na tyle, by odebrać wrażenie wzoru jako całości, bez analizy szczegółów np. użytkownik produktu.

Przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowaniu wzoru, jednak nigdy nie jest to czynnik samodzielny. Jaka jest więc zależność pomiędzy stopniem indywidualnego charakteru wzoru, a zakresem swobody twórczej? Przytaczając fragment wyroku Sądu UE z 18.07.2017 r., T-57/16 – określa, że im bardziej ograniczona jest swoboda twórcy przy opracowywaniu wzoru, tym bardziej niewielkie różnice między kolidującymi ze sobą wzorami wystarczają do wywołania u użytkownika innego całościowego wrażenia. Tak więc wysoki stopień swobody twórcy przy opracowywaniu wzoru wzmacnia przekonanie, że porównywane wzory, nie różniąc się znacząco od siebie, wywierają na użytkowniku takie samo całościowe wrażenie.

Postać wytworu i jego części

Wytwór będący efektem działalności człowieka może przybrać postać rzeczy ruchomej bądź też nieruchomości. Wytworem jest przedmiot wytworzony w sposób przemysłowy lub rzemieślniczy, w szczególności opakowanie, symbole graficzne czy kroje pisma typograficznego. Wytworem są także przedmioty składające się z wielu wymienialnych części składowych umożliwiających ich rozłożenie i ponowne złożenie (wytwory złożone) oraz ich wymienialne części składowe, jeżeli po ich włączeniu do wytworu złożonego pozostają one widoczne w trakcie jego zwykłego używania, przez które rozumie się każde używanie (bez konserwacji, obsługi, naprawy). Część składowa może stanowić wzór przemysłowy, jeżeli sama jako odrębna jednostka cechuje się nowością i indywidualnym charakterem.